Haberler

The Economist Big Mac Endeksi’ni açıkladı: Bir dolar 11 grivna olmalı

The Economist dergisi tarafından yayımlanan ve adını ünlü hamburger Big Mac’ten alan Big Mac endeksine göre 54 ülke arasında Big Mac'in dünyada en ucuz olduğu beşinci ülke Ukrayna oldu. Grivna dolar karşısında değer kaybettikçe Ukrayna’daki yiyeceklerin fiyatı da dolar cinsinden ucuzluyor ve Ukrayna’nın endeksteki sıralaması aşağı iniyor. Ülkeden ülkeye üretim ve işletme maliyetleri büyük farklar gösterdiği için endeksteki sıralama ekonomik durum hakkında fikir vermesi açısından kullanılıyor. Ukrayna söz konusu endekste son yıllarda hep listenin sonunda yer alıyor.

The Economist dergisi tarafından yayımlanan ve adını McDonald’s restoranlarında satılan bir hamburger çeşidi olan Big Mac’ten alan Big Mac Endeksi verileri, grivna-dolar karşısında hızla değer kaybederken Ukrayna’daki, Big Mac fiyatlarının dolar cinsinden düşük seviyelerde kaldığını ortaya koyuyor.

Dünyanın her yerinde aynı standartta üretildiği için normal koşullarda fiyatının her yerde aynı olması beklenebilecek bir ürün olan Big Mac fiyatı üzerinden “reel kur” hesabı yapılıyor.

Tabii ki, sadece tek bir ürün üzerinden kur hesabı yapmak mümkün ve anlamlı değil ancak kur seviyelerine ilişkin bir fikir vermesi açısından bu hesap kullanılıyor. Aynı ürün olsa da ülkeden ülkeye üretim maliyetleri ciddi farklılıklar gösterdiği için fiyatların da farklı olması aslında normal.

GRİVNA YÜZDE 61 DAHA AZ DEĞERLİ

Ocak 2021 itibarıyla ABD’de ortalama Big Mac fiyatı 5,66 dolar. Ukrayna’da ise 62 grivna. Buradan hareketle, dolar/grivna kurunun 10,95 seviyesinde olması gerekiyor. Ancak kur şu an 28,14 seviyesinde. Yani Big Mac kuruna kıyasla, grivnanın dolar karşısındaki değeri olması gerekenden yüzde 61,1 daha az.

Bu açıdan Ukrayna, ABD dışında 54 ülke ve euro bölgesinin yer aldığı listede sondan beşinci sırada yer alıyor. Listede Ukrayna’dan sonra; Güney Afrika, Türkiye, Rusya ve Lübnan geliyor.

Geçen yıl aynı dönemde Big Mac fiyatı ABD’de 5,67 dolar, Ukrayna’da 57 grivnaydı. Bu verilerden hareketle, dolar/grivna kurunun 10,05 olması gerekiyordu ancak kur 23,99 seviyesindeydi. Yine bu hesaba göre de grivna-dolar karşısında olması gerekenden yüzde 58,1 daha az değerliydi.

NEREDEN NEREYE?

Ocak 2007’de ise ABD’de Big Mac fiyatı 3,22 dolar, Ukrayna’da ise 9 grivna idi. Bu verilerden hareketle, olması gereken dolar/grivna seviyesi 2,80, mevcut seviye ise 5,05 idi. Bu da, o dönem için grivnanın dolar karşısında olması gerekenden yüzde 44,7 daha az değerli olduğuna işaret ediyordu.

LÜBNAN SON SIRADA

Big Mac endeksi verilerinde Lübnan Poundu, dolar karşısında olması gerekenin yüzde 68,7 oranında altında yer alıyor ve bu açıdan listenin son sırasında yer alıyor.

Big Mac fiyatı ABD’de 5,71 dolarken, Lübnan’da 15,5 pound değerinde. Bu da Lübnan Poundunun olması gerekenin yüzde 68,7 altında değere sahip olduğunu gösteriyor.

Söz konusu Big Mac Endeksi, The Economist dergisi tarafından 1986 yılında yayınlandı. Endeks, 54 ülke ve Euro bölgesinin fiyat düzeyini ve satın alma gücünü o ülkedeki Big Mac fiyatlarına göre karşılaştırmasını yapıyor.

2020 Ocak ayında ABD’de bir Big Mac’in fiyatı 5,66 dolar iken Türkiye’de 2 dolar. Endekse göre bir Amerikalı, ABD’deki bir Big Mac fiyatına Türkiye’de 2,8 adet Big Mac yiyebiliyor.,

TL YÜZDE 65 DAHA AZ DEĞERLİ

Ocak 2021 itibarıyla ABD’de ortalama Big Mac fiyatı 5,66 dolar. Türkiye’de ise 14,99 TL. Buradan hareketle, dolar/TL kurunun 2,65 seviyesinde olması gerekiyor. Ancak kur şu an 7,47 seviyesinde. Yani Big Mac kuruna kıyasla, TL’nin dolar karşısındaki değeri olması gerekenden yüzde 64,5 daha az.

Bu açıdan Türkiye, ABD dışında 54 ülke ve euro bölgesinin yer aldığı listede sondan üçüncü sırada yer alıyor. Son iki sırada, Güney Afrika ve Rusya yer alıyor.

Geçen yıl aynı dönemde Big Mac fiyatı ABD’de 5,71 dolar, Türkiye’de 13,99 TL idi. Bu verilerden hareketle, dolar/TL kurunun 2,45 olması gerekiyordu ancak kur 6,86 seviyesindeydi. Yine bu hesaba göre de TL dolar karşısında olması gerekenden yüzde 64,3 daha az değerliydi.

NEReDEN NEREYE?

Temmuz 2014 ise Big Mac fiyatı 4,79 dolar, Türkiye’de 9,25 TL idi. Bu verilerden hareketle, olması gereken dolar/TL seviyesi 1,93, mevcut seviye ise 2,09 idi. Bu da, o dönem için TL’nin dolar karşısında olması gerekenden yüzde 7,8 daha az değerli olduğuna işaret ediyordu.

Muhabir: Yunus Erdoğdu

 

Ukrayna Haber

Ukrayna'nın, ilk Türkçe haber sitesi.

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu