Haberler

Bir millet altı devlet

Türk İşbirliği Konseyi’nin dün resmen faaliyete başlamasıyla Türk dünyası, uluslararası bir örgüt haline geldi.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, ilişkilerin daha da gelişeceğini belirterek, “Artık bir millet altı devletiz.” dedi. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan devlet başkanları 10. Türkçe Konuşan Ülkeler Liderler Zirvesi için bir araya geldi. Cumhurbaşkanı Gül, zirveye temsilci göndermeyen Özbekistan’ın da adını saymayı ihmal etmeyerek, Taşkent yönetimine “Sizi de aramızda görmek istiyoruz.” mesajı gönderdi. Konsey’in merkezi İstanbul olarak belirlendi. İlk genel sekreterliğe üç yıl için emekli Büyükelçi Halil Akıncı seçildi. Konsey, Türk cumhuriyetlerinin 20. bağımsızlık yıldönümlerini de birlikte kutlayacak.

Temeli 18 sene önce Cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından atılan rüya dün gerçek oldu. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Kırgızistan Devlet Başkanı Roza Otunbayeva ve Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhammedov’un katılımıyla dün gerçekleşen 10. Türk Dili Konuşan Ülkeler Liderler Zirvesi’nde Türk İşbirliği Konseyi resmen hayata geçti. Böylece kurumsal çerçevesi olmadan, düzensiz şekilde bir araya gelen Türk cumhuriyetleri bir örgüt etrafında buluştu. Türkmenistan zirveye ilk defa devlet başkanı seviyesinde katıldı; ancak uluslararası daimi tarafsızlık statüsü sebebiyle şu an için Konsey’de yer almıyor.

Türk dünyasının liderleri, işbirliği sınırlarını genişletmekte kararlı. Türkmenistan’ın da önümüzdeki dönemde Konsey’e katılması bekleniyor. Resmen Konsey üyesi olmasa da Türkmenistan kuruluşun faaliyetlerine katılacak, birçok etkinlik bu ülkede düzenlenecek. En son 1998’deki zirveye temsilci gönderen Özbekistan ise İstanbul’a yine heyet göndermedi. Cumhurbaşkanı Gül ise zirve sonunda, “Biz artık bir millet altı devletiz.” ifadesini kullanırken, Konsey için Özbekistan’ın adını zikretti.

GÖZDEN IRAK OLMAYALIM

Liderler, önümüzdeki dönemde daha sık görüşme kararı aldı. “Gözden ırak olan, gönülden de ırak olur.” sözünü hatırlatan Cumhurbaşkanı, “Senede bir kez değil, çok kez görüşelim.” dedi. Abdullah Gül, bu çerçevede liderler zirvesinin seneye Kazakistan’da, 2012’de ise Kırgızistan’da düzenleneceğini açıkladı. Türk Cumhuriyetleri arasında ortak alfabe konusundaki soruya Cumhurbaşkanı Gül, “Bunlar adım adım olacak şeyler.” şeklinde cevap verdi. Beş ülkenin dışişleri bakanlarının önceki günkü toplantısında Türkçe konuştuklarına dikkat çeken Gül, Türk dünyası arasında daha yakın ortamın oluşturulması için çalışmaların süreceğine; ancak bunların zaman alacağına işaret etti. Türk Cumhuriyetlerinin seneye yapılacak 20. bağımsızlık kutlamaları Türk Konseyi çerçevesinde gerçekleşecek. 3 Ekim tarihi de Türk Dili Konuşan Ülkeler Günü ilan edildi.

Kurulduğu 1992 yılında Rusça ve İngilizceyi çalışma dili olarak benimseyen zirvede müzakereler ilk defa Türkçe olarak yapıldı. Dünkü basın toplantısında ise bazı liderler için çeviri yapıldı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ağır soğuk algınlığı geçirmesine rağmen zirveye katıldı. Basın toplantısında konuşurken zorlanan Gül için Çırağan Sarayı’nın klimaları kapatıldı. Bu arada toplantı sonrasında açıklanan bildiride Türk cumhuriyetleri arasındaki işbirliğinin artırılması çağrısı yapılırken, Ankara’nın dış politika hedeflerine destek verildi. Kırgız, Kazak, Azeri liderleri ile Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün imzasını taşıyan bildiride Türkiye’nin İran ve Kıbrıs politikalarına paralel açıklamalara yer verildi. AGİT dönem başkanlığını yürüten Kazakistan’ın tebrik edildiği bildiride, Kırgızistan’daki seçimlerin başarıyla geçmesi çağrısında bulunuldu. Yukarı Karabağ meselesinde Azerbaycan’a verilen destek yinelenirken, çözümün Kafkaslar’da refah ve huzura hizmet edeceği vurgulandı.

Liderlerden Gül’e teşekkür

Basın toplantısına katılan liderler Cumhurbaşkanı Gül’e kendilerine gösterilen misafirperverlikten dolayı teşekkür ettikten sonra gazetecilerin sorularını cevapladı. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva, bir soru üzerine ülkesindeki karışıklığın toplantıda geniş bir şekilde ele alındığını belirtti. Kazak lider Nazarbayev de Kırgızistan’daki amaçlarının mümkün olduğu kadar bu ülkeye yardım etmek olduğunu söyledi. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Berdimuhammedov ise ülkesi ile Azerbaycan arasında Hazar Denizi konusundaki anlaşmazlığın ilişkileri zedelemesine izin vermeyeceklerine dikkat çekti. Azeri lider Aliyev de Türkmenistan ile ilişkilerin yüzyıllardır sürdüğünü, son yıllarda da yüksek düzeyde devam ettiğini kaydetti.

SERVET YANATMA – İSTANBUL – ZAMAN

Daha Fazla Göster

Ukrayna Haber

Ukrayna'nın, ilk Türkçe haber sitesi.

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu