Sağlık

Ukrayna’da Şubat’ta koronavirüs aşısı uygulanmaya başlayacak

Cumhurbaşkanlığı Ofisinde koronavirüs toplantısı yapıldı.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, Ukrayna’da koronavirüs (COVID-19)’a karşı aşılama için en kısa sürede ayrıntılı bir program hazırlanması talimatı verdi.

Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, 25 Ocak Pazartesi günü Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisinde koronavirüs enfeksiyonunun yayılmasını önleme konusunda geleneksel çevrimiçi toplantının gerçekleştiği bildirildi.

Ukrayna’da aşılamanın Şubat ayında başlaması bekleniyor. Sağlık Bakanı Maksım Stepanov, aşının ilk etapta gezici ekipler tarafından risk guruplarına yapılacağını söyledi.

Zelenskıy, Ukrayna’daki aşılama programının her bölge için ayrıntılı bir plan içermesi gerektiğini söyledi.

“Aşı sayısını, aşılamanın net zamanlamasını, ilk etapta aşılanması gereken nüfus kategorilerinin bir listesini belirlemeliyiz. Bir aşı yönetimi ve lojistik sistemi de kurulmalıdır.” dedi.

Ek olarak, bu kategorideki kişilerin ne zaman aşılanması gerektiğini belirlemek için halihazırda COVID-19’a yakalanmış olanların durumu da analiz edilecek.

Cumhurbaşkanlığı aynı zamanda aşının satın alınmasına ilişkin görüşmelerin son aşamada olduğunu ve Ukrayna tarafının müzakerelerin sonuçlarını olumlu değerlendirdiğini bildirildi.

Türkiye’de aşı: Covid aşısında hangi gruplara ne zaman sıra gelecek, öncelik durumu nasıl sorgulanıyor?

Sağlık Bakanlığı, Çin’den alınan koronavirüs aşısı CoronaVac’ın yaygın uygulamasına 14 Ocak’ta başladı.

İlk olarak sağlık çalışanlarına, huzurevleri ve bakımevlerindekilere, 90 ve 85 yaş üzerindekilere, eczane çalışanlarına aşı yapıldı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, bugünden itibaren 80 yaş üzerindekilerin de aşılanmasına başlanacağını, bu kişilerin sağlık kuruluşlarında aşı olacaklarını açıkladı.

25 Ocak’tan itibaren Sağlık Bakanlığı, Covid-19 aşı uygulamasını il bazında paylaşmaya başladı.

Bakanlığın internet sitesinde, Türkiye’de kaç kişiye aşı yapıldığı görülebiliyor. Halen bu sayı 1 milyon 271 bini aşmış durumda.

Sinovac şirketinin geliştirdiği CoronaVac aşısının ikinci sevkiyatının ilk bölümü olan 6,5 milyon doz aşı da Türkiye’ye getirildi.

Hangi gruplara, ne zaman aşı yapılacak?

1. AŞAMA: Belirlenen öncelik sıralamasına göre, 1. Aşama’da ilk olarak sağlık çalışanları, bakım evlerinde kalanlar ve 65 yaş üstü bireyler var.

1. Aşama’nın C grubunu oluşturan 65 yaş üstü bireyler, yaş aralığına göre sıralanacak. 85 yaş üstü kişilerden başlayan sıralama, beşer yaş arayla genişleyecek ve son olarak 65-69 yaş arasındaki bireylerle 1. Aşama sona erecek.

Sağlık Bakanlığı

2. AŞAMA: 2. Aşama’da öncelikli sektörler ile 50-64 yaş aralığında bireylerin aşılanmasına başlanacak.

Öncelikli sektörler arasında, gıda sektörü, eğitim sektörü ve taşımacılık da bulunuyor. Dolayısıyla öğretmenlerin ve marketlerde çalışanların aşılanmasının bu aşamada gerçekleşmesi bekleniyor.

3. AŞAMA: 3. Aşama’da, yaş aralığından bağımsız olarak kronik hastalığı bulunan kişilere aşı yapılacak. 18 yaş üstü bireylerin tamamına da 3. Aşama’nın B grubunda aşı yapılacak.

4. AŞAMA: 4. Aşama’da ise aşılanma sırası geldiği halde zamanında aşı yaptırmayanlara aşı yapılacak.

Adım adım aşı randevusu

Sağlık Bakanlığı’nın yayımladığı “Nasıl aşı olurum?” rehberine göre, Covid-19 aşısını olmak için ilk olarak e-Nabız hesabına giriş yapmak gerekiyor. Sağlık Bakanlığı, e-Nabız uygulamasına Covid-19 aşı durumu bilgilendirme özelliği ekledi.

Burada “Covid-19 Aşı Durumu” menüsüne tıklandığında, aşı öncelik durumu görülebiliyor.

Mobil uygulama kullanmayan veya internete sahip olmayan kişilerin kısa mesaj (SMS) yöntemiyle de aşı öncelik durumu sorgulanabiliyor. Aralarında boşluk bırakarak, “AŞI”, T.C. Kimlik Numarası ve kişinin kimlik seri numarasının son 4 hanesini 2023’e SMS olarak göndermek gerekiyor.

Aşı uygulaması

Öncelikli gruplar arasında yer alanların Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) uygulamasıyla randevu alması gerekiyor.

MHRS ile hem aile hekiminden, hem de kamu, özel ve üniversite hastanelerinden aşı randevusu alınabiliyor.

Randevu bilgileri kısa mesaj (SMS) ile kişinin cep telefonuna gönderiliyor.

Sağlık Bakanlığı, aşı uygulama noktalarında kalabalık oluşmaması için, randevu saatinden 15 dakika önce gidilmesinin yeterli olduğunu belirtiyor ve maske kullanımına dikkat etmek konusunda uyarıyor.

Aşının ikinci dozu için randevu, aşıyı uygulayan sağlık biriminden ya da yine MHRS üzerinden alınabiliyor.

Aşının ikinci dozu için randevu, ilk dozun uygulandığı sağlık biriminden alınabiliyor.
Fotoğraf altı yazısı,Aşının ikinci dozu için randevu, ilk dozun uygulandığı sağlık biriminden alınabiliyor.

Aşı uygulama rehberi

Öte yandan, Sağlık Bakanlığı “aşı uygulama rehberi” yayımladı ve aşı uygulamasının bazı detaylarını paylaştı.

Rehberde yer alan bilgiler şöyle:

  • Aşı tercihen sol koldan ve otururken yapılacak.
  • İlk dozdan sonra ciddi alerjik reaksiyon yaşanırsa ikinci doz uygulanmayacak.
  • 38 derece ve üzerinde ateşi olanların, henüz kesin tanı konulmamış akut hastalığı olanların ve epilepsi gibi kronik hastalıkların akut atakları sırasında olanların aşıları ertelenecek.

’10 gün önce temaslı olan kişilere aşı yapılmayacak’

  • İkinci bir talimata kadar hastalığı geçiren ya da aşıdan 10 gün önce temaslı olan kişilere aşı yapılmayacak.
  • Virüs aşısıyla, grip, zatürre ve diğer rutin aşılar arasında en az iki hafta olması gerekiyor.
  • Kızamıkçık, kabakulak ve suçiçeği gibi canlı aşılarda ise en az 4 hafta beklenecek. Kuduz ve tetanos aşısı ise zaman bırakmadan yapılabilir.

Hamilelere ‘ilk 3 ayda uygulanmaması’ tercih edilecek

  • Covid-19 hastalığını ağır geçirme riski yüksek olan hamileler, istedikleri takdirde aşı olabilecek. Ancak, hamileliğin ilk üç ayında aşı uygulanmaması tercih edilecek. Emziren anneler isterse aşı olabilir.

Aşı olanlar 6 aya kadar takip edilecek

  • Aşı olanlar 6 aya kadar takip edilecek.
  • Aşı uygulanan bölgede ağrı/kızarıklık/şişlik, yorgunluk, baş ağrısı, gibi belirtiler sisteme girilecek.
  • 6 aya kadar tat veya koku kaybı, yüz felci gibi nörolojik istenmeyen etkiler de kayıt altına alınacak.

Yan etkilerle karşılaşanlar ne yapabilir?

Aşı sonrasında sık olarak karşılaşılabilecek durumlar ve bu hafif durumlara yönelik yaklaşımlar ise şöyle sıralanıyor:

  • Aşı uygulanan bölgede ağrı/şişlik/kızarıklık

Aşı uygulanan kol yüksekte olacak şekilde pozisyon vermek ve soğuk uygulama yapmak gerekiyor. (Örnek: Soğuk suyla ıslatılmış bir havlunun aşı yapılan bölgeye uygulanması. Bu sırada cilde doğrudan buz temas ettirilmesinden kaçınılmalı.)

Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir.

  • Yorgunluk

İstirahat etmek ve yeterli düzeyde sıvı almak gerekiyor.

  • Hafif ateş, titreme

İstirahat etmek, yeterli sıvı almak gerekiyor ve parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir.

  • Baş ağrısı

Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir.

  • Kas/eklem ağrısı

İstirahat etmek, yeterli düzeyde sıvı almak gerekiyor. Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir.

  • Kusma, ishal

Beslenme ishal diyetine uygun olarak düzenlenebilir. Ağızdan sıvı ve gıda alınamayacak kadar kusma olması durumunda sıvı kaybı olduğunda sağlık kuruluşuna başvurmak tavsiye ediliyor.

Dünyada aşı programları

Türkiye, Çin’den gelen aşının tedariğinde yaşanan gecikme ve onay sürecinin beklenmesi nedeniyle aşı uygulamasına İngiltere, ABD ve Avrupa’dan daha geç başladı. Öte yandan, kısa sürede hızlanan aşı programıyla beş gün içerisinde 1 milyona yakın kişiye aşı yapıldı.

Dünyada aşı programları

Dünyada nüfusunu aşılama oranı en yüksek ülke İsrail. Bu ülkeyi Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere ve ABD izliyor.

Kaynak: UkraynaHaber.com – BBC

Ukrayna Haber

Ukrayna'nın, ilk Türkçe haber sitesi.

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu