Gündem

Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba: Rus aşısı hibrit bir silah olarak görülmeli

Ukrayna: Rus aşısı bizim için hibrit silah!

Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmıtro Kuleba, koronavirüse (Covid-19) karşı üretilen “Rus aşısının” Rusya’nın Ukrayna’ya karşı hibrit silahlarının bir unsuru olarak değerlendirdi.

Kuleba’nın doğrudan konuşması: “Özellikle, bireysel tedarikçilerle doğrudan müzakere etme fırsatları var ve zaten kendilerine büyük bir aşı stoğu ayırmış olan ülkelerle, stoklarını yenilemeyi umarak bize küçük bir pay vermelerini istemek fırsatımız da var. Bu konunun birkaç boyutu vardır. COVAX sistemi (bu konuyla ilgili detaylı haberimiz için tıklayınız) aracılığıyla aşı elde edebiliriz. Aşıya erişmenin klasik bir yolu da üreticilerden direk satın alma gibi. Rus aşısına gelince, bu bizim karşımızdaki hibrit silahlarından birisidir”

Öte yandan COVAX küresel girişimi 17 Aralık’ta, Ukrayna’nın risk gurubundaki 4 milyon Ukraynalının aşılanması için ücretsiz 8 milyon doz aşı başvurusunu onayladı.

Daha önce Ukrayna hükümeti, testlerin tüm aşamalarını geçen, etkililiği kanıtlanmış ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından onaylanmış koronavirüs aşılarını satın alacağını açıkladı. Şu anda Rusya aşısı ile ilgili böyle bir veri bulunmuyor.

Ukrayna’ya, COVAX kapsamında 16 milyon doz ücretsiz koronavirüs aşısı gelecek

Türkiye, ücretsiz aşı istemedi…

Ukrayna Devlet Bakanı Oleh Nemçinov, Ukrayna’nın küresel COVAX girişimi (Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde faaliyet gösteren COVAX programı, dünya genelindeki yoksul ve orta gelirli ülkelerdeki insanları koronavirüse karşı aşılamak ve Covid-19 Aşıları Küresel Erişim için ana küresel inisiyatif) kapsamında 16 milyon doz koronavirüs aşısı almayı umduğunu söyledi.

Bakan Nemçinov, Ukrayna’nın COVAX kapsamında alacağı 16 milyon doz aşının 8 milyon vatandaşa iki kez enjekte edileceğini belirtti.

Sağlık Bakanlığı, COVAX kapsamında gelecek aşıların ilk olarak sağlık çalışanlarına ve risk gruplarına yapılacağını bildirdi.

Nemçinov’a ayrıca Ukrayna sertifikalı bir aşı da satın alacağını ve aşı için öncelik listelerinde yer almayan vatandaşlara aşı yapılabileceğini belirtti.

Sağlık Bakanlığı ve uluslararası uzmanların katkısıyla geliştirilen “yol haritasına” göre, 2021-2022 yıllarında ülke nüfusunun en az yüzde 50’sina aşı yapılabilecek.

COVAX 5 MİLYAR DOLAR TOPLADI

Aralarında Avrupa Birliği ve Kanada’nın da olduğu gelişmiş ülkeler, COVAX üzerinden yoksul ülkelere aşı sunulması için finansal destekte bulunuyor.

Dünya Sağlık Örgütü ve GAVI aşı ittifakı tarafından kurulan ve koronavirüs aşısını satın alma gücü bulunmayan ülkelere aşı ulaştırılmasını öngören COVAX programına onlarca ülke katıldı.

COVAX fonunda şu ana kadar 5 milyar dolar kaynak toplanmış durumda.

Programa göre çoğunluğu Afrika, Asya ve Latin Amerika’da olmak üzere 91 yoksul ve orta gelirli ülkedeki insanların yüzde 20’sini içerecek şekilde 2021 sonuna kadar en az 2 milyar aşı dozunun temin edilmesi hedefleniyor.

COVAX  herkesin gelecekte geliştirilecek koronavirüs aşısına erişim sağlamasını temin etmek amacıyla tüm ülkelere açık.

TÜRKİYE AŞI TEMİNİ İÇİN NEDEN COVAX’A GİRMEDİ?

2021 yılı sonuna dek 2 milyar doz aşının eşit bir şekilde üretilmesini ve dağıtılmasını sağlamak amacıyla DSÖ önderliğinde kurulan girişime sadece 5 ülke katılmadı.  5 ülke içerisinde Rusya, ABD, Cezayir, Fas ve Türkiye bulunuyor.

 

Aşı tedariki konusunda Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) girişimi ile kurulan Koronavirüs Aşısı Küresel Erişim Girişimi’ne (COVAX) Türkiye’nin neden katılmadığı hakkında bugüne kadar hiç resmi açıklama yapılmadı.

Eski Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Programı Direktörü Dr. Serdar Savaş, küresel aşı tedarik sistemi ve Türkiye’nin aşı girişimleri konusunda Independent Türkçe’nin sorularını yanıtladı.

Türkiye neden bu ittifaka girmedi?

Türkiye’nin neye güvenerek bu ittifaka girmediğini bilmiyoruz. GAVI COVAX ve Türkiye bir süre görüşmüş, ancak daha sonra girmemeye karar vermiş. Sebebi konusunda bir açıklama yok.

Bu şekilde kâr amacı gütmeyen ve tüm ülkelerin parçası olduğu şeffaf bir ittifak süreci ile aşı temini yapıldığında bundan kâr edecek yandaş firmalar olmayacak. Türkiye’nin ittifaka girmemesinin altında yatan önemli bir sebebin bu olduğunu düşünüyorum.

Bundan sonra ittifaka girilemez mi?

İttifak Eylül ayında kapandığı için teorik olarak girilemez. Ancak Türkiye’nin ek bir müzakere süreci ve ek şartlar ile ittifaka girmesi sağlanabilir.

Türkiye gelir düzeyi itibari ile alıcı değil, verici ülke olarak bu ittifaka girecekti; yani ilk gruptaki ‘kendi kendine yeten’ ülke kategorisindeydi. Ancak ittifaktaki aşılardan uygun fiyat ile faydalanacağı için yine de Türkiye için daha kârlı bir süreç olacaktı.”

COVAX nedir?

COVAX, Kovid-19la ilgili tanı, tedavi, ilaç ve aş seçeneklerinin tamamının tüm dünyada ulaşılabilir olmasını amaçlayan bir işbirliği programıdır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) şemsiyesinde kurulan COVAX’ın yürütücülüğünü İsviçre merkezli Küresel Aşı İttifakı İnisiyatifi  (Global Alliance for Vaccines and Immunization GAVI) ile CEPI (Coalition for Epidemic Preparedness Innovations) DSÖyle birlikte üstleniyor. Programın baş finansörlerinden biri de Avrupa Komisyonu.

COVAX’da şöyle bir saç ayağı söz konusu:

Aşı geliştiren firmalar: COVAX programı içinde 9 adet anlaşmalı aşı projesi yer alıyor. Bunlar; ABD’den Moderna ve Novavax, Almanya’dan Curevac, Birleşik Krallık’tan Astrazeneca-Oxford, Fransa’dan Pasteur-Merck-Themis, Hong Kong’tan Hong Kong Üniversitesi, Çin’den Clover ve Avustralya’dan CSL-Queensland. Pfizer henüz COVAX programının parçası değil ancak halen görüşülen başka firmalar da mevcut. Amaç en geniş yelpazede firmayla çalışmak. Bütün anlaşmaların COVAX üzerinden yapılması sağlanırsa, aşı temininde dünyadaki en geniş adaletin de sağlanacağı düşünülüyor.

Zengin ülkeler: Bu ülkeler programa iki şekilde katkıda bulunuyor. Birincisi; aşı alım garantisi vererek ve önden ödeme yaparak aşı firmalarına fon sağlıyorlar. Zira daha önce görülmemiş oranlarda aşı üretecek olan firmaların, üretim kapasitelerini büyütmek için ciddi kaynaklara ihtiyacı var. İkinci olarak da; yoksul ülkelerin aşıya erişimi için doğrudan bağışta bulunmak. Şimdiye kadar en büyük 500 milyon euro ile AB’den geldi. Suudi Arabistan, İsviçre, Kanada, Güney Kore ve Lüksemburg diğer bağışçı ülkeler arasında.

Yoksul ülkeler: COVAX programının üçüncü ayağını ise bu program sayesinde aşıya ulaşacak az gelişmiş ülkeler oluşturuyor. COVAX kapsamında düşük ve orta gelirli olmak üzere iki kategoriye ayrılmış 80 ülke bulunuyor.

Ukrayna Haber

Ukrayna'nın, ilk Türkçe haber sitesi.

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu