AnalizHaberler

Ankara, Rusya ile barışmak için ara formül arıyor

Reklam

Rusya lideri Putin’in Türkiye’yle ilişkileri geliştirmek istediklerine dair Atina’da yaptığı açıklama Ankara tarafından manevra için fırsat olarak görüldü. Ancak Rusya, düşürülen uçak için özür ve tazminatta ısrarcı. Binali Yıldırım hükümetinin, faturayı geçmiş yönetime keserek ara formül bulması muhtemel.

Soğuk Savaş sonrası dönemde ekonomik ilişkilerin öncülüğünde çok boyutlu ortaklığa kadar yükselen Rusya-Türkiye ilişkileri, sınırı ihlal ettiği gerekçesi ile 24 Kasım’da Rus savaş uçağının düşürülmesinin ardından derin bir krize girdi. Şanghay İşbirliği Örgütü’ne üye olmak isteyen, ikili ticaret hacminde 100 milyar dolar hedefleyen, Türk Akımı, Akkuyu Nükleer Santrali gibi dev projeleri devreye alan, karşılıklı seyahatlerde vizeleri kaldırarak halklar arasında ilişkileri stratejik ortaklığa taşıyan iki ülke ilişkilerinin Suriye’de aldığı darbe yıkıcı oldu. 2014’te 4,5 milyona ulaşan Rus turist sayısı bu yıl 2 milyonu zor görecek. Gümrüklerde yaşanan sorun nedeni ile Rusya’ya ihracat durma noktasına geldi. Rusya’da iş yapan 2 binin üzerinde Türk şirketi, Türkiye’den eleman çalıştıramadıkları için kapanıyor. Uçak krizinin Türkiye’ye faturası 20 milyar doları bulacak. Türkiye’ye petrol ve doğalgaz sevkiyatını sürdüren Rusya’nın kaybı ise sınırlı seviyede kaldı.

Rus uçağını düşürmenin ağır ekonomik faturasının yanı sıra Suriye krizinin çözümünde ABD’nin Kremlin’le büyük oranda uyum sağlaması Ankara’nın yalnızlaşmasına neden oldu. Suriye’nin yeniden yapılanmasında etkisini kaybeden Türkiye, dış politikada önemli değişimlerin işaretini veriyor. Suriye’de terör örgütü PKK bağlantılı PYD’ye doğrudan sağlanan destek nedeni ile ABD ve AB ile ilişkilerde zor bir döneme giren Ankara, Rusya ile denge kurmaya çalışıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Atina’da yaptığı açıklamada ilk adımı Türkiye’den bekledikleri yönündeki açıklaması manevra için fırsat olarak görüldü. Putin her ne kadar özür ve tazminatı kastetse de, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın uçağın düşürülmesini “pilot hatasına” bağlaması, ilişkilerde yeni dönemin işareti olarak görülebilir.

Ankara’nın girişimlerinin Rusya’da karşılık bulması özür ve tazminat olmadan imkânsız gözüküyor. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun krizin aşılması için ortak çalışma grubu önerisi reddedildi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türk basınında çıkan “Rusya’dan zeytin dalı” değerlendirmesine “Nereden çıktı bu?” diyerek tepki gösterdi. Moskova’dan art arda yapılan açıklamalarda özür ve tazminat talepleri yinelendi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Türkiye’nin özür dileyerek, öldürülen pilot ve Rusya’nın zararını tazmin ederek işe başlayabileceği hatırlatmasında bulundu. Rus yetkililer, Erdoğan’ın ulusal kanallardan birinde Rusya’dan özür dilemesi durumunda çalışma grubuna da gerek kalmayacağını açıkladı. Erdoğan’ın doğrudan özür dilemesi mümkün olmasa da, Binali Yıldırım hükümeti faturayı geçmiş yönetime keserek ara formül bulabilir.

Rusya’nın ankara’ya sert tepkisinin 4 nedeni Rusya Devlet Başkanı Putin, Rus jetinin düşürülmesini ‘arkadan bıçaklanma’ olarak değerlendirmiş, Türkiye’nin Suriye’de teröre destek verdiğini iddia etmiş, petrol kaçakçılığından birilerinin ceplerini doldurduğu suçlamasında bulunmuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan da petrol kaçakçılığından ailesinin işaret edilmesini “alçaklık” olarak değerlendirmişti. Sonraki dönemde Türk ve Rus basınında yer alan açıklamalar, toplumlar arasında sert kırılmalara neden oldu.

Uçak olayında yaşanan dört gelişme Moskova’nın orta vadede yaşadığı şoku atmasını engelliyor:
1- Moskova’ya göre Türkiye’ye yönelik herhangi bir tehdit oluşturmayan uçağın düşürülme nedeni belirsizliğini koruyor.
2- Uçaktan atlayan pilotlardan Oleg Peşkov’un yerden açılan ateş sonucu öldürülmesi. Moskova’ya göre Peşkov’un öldürülmesi savaş suçu ve geniş kapsamlı olarak yargılamayı gerektiriyor.
3- Uçağın düşürülmesinin ardından Erdoğan’ın ve Başbakan  Davutoğlu’nun açıklamalarının Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve TBMM’de alkışlanması.
4- Türkiye’nin ilk etapta Moskova ile temasa geçmek yerine NATO’ya başvurması.

HABER ANALiZ | FARUK AKKAN

Reklam
Etiketler
Reklam

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close