Haberler

Bir Türkçe öğretmeninin yol haritası

UkraynaHaber.Com olarak güzel dilimiz Türkçenin öğretilmesi adına kendimizi sorumlu tutup Türkçe bölümü açtık. Belki pek çoğu bir haber sitesinde Türkçe diye bölüm mü olur diye sormuştur bile. Bizim amacımı Türkçemizin gelecekte çok ileri bir seviyede temsil edilmesini sağlamak için gayretten başka bir şey değil. Malum günümüzde, her zamankinden daha geniş imkânlara sahip bulunuyoruz. Bugün, Türkçeye hâkim insanlar, konferans, seminer, panel ve sempozyumlarla meselenin önemini zaten vurguluyor. Biz de interneti bu konuda faydalı bir araç olarak görüyoruz. Bu neden bu işin bir bileninin hazırladığı bir dosyayı sizinle paylaşmak istedik.

Ukrayna Haber

YÜZDE 100 BAŞARI İÇİN 15 METOD

•    DİL ÖĞRETİMİNDE VİDEO
•    KELİME ÖĞRETİMİ
•    DİL BİLGİSİ DERSLERİ
•    METİN İNCELEMESİ
•    KOMPOZİSYON DERSİ
•    MÜZİKLİ EĞİTİM
•    DİKTE
•    SORU HAZIRLAMA VE SORU ÇEŞİTLERİ
•    MÜNAZARA
•     KİTAP OKUTMA
•    DUVAR GAZETELERİ, OKUL DERGİ VE GAZETELERİ
•    DİL ÖĞRETİMİNDE OYUN
•    MÜNAZARA
•    DERS DIŞI TÜRKÇE ÖĞRETİM FAALİYETLERİ
•    ÖĞRETMEN

“HER ÖĞRETMEN BİR YOLDUR YOLCUYU VARACAĞI YERE ULAŞTIRAN.”

1.    DİL ÖĞRETİMİNDE VİDEO

A-Video Dersinin Tanımı
B-Video Gösteriminde Dikkat Edilecek Genel Hususlar
C-Video Dersi İşleme Teknikleri
•    Sessiz Seyretme Yöntemi
•    Sesli Fakat Görüntüsüz Seyretme Yöntemi
•    Tahmin Etme Yöntemi
•    Aksi Yönde Tahmin Etme Yöntemi
•    Eksik Bırakılmış Cümleler, Sözler Yöntemi
•    İzleme-Dinleme Yöntemi
D-Örnek Bir Video Dersi İşleyiş Planı

A-video dersinin tanımı
B-video gösteriminde dikkat edilecek genel hususlar
C-video dersi işleme teknikleri
D-örnek bir video dersi işleyiş planı

A-VİDEO DERSİNİN TANIMI

Video, ses ve görüntüyü bir bütün halinde veren görsel-işitsel araçlardan biridir. Video dersi de, öğrencilerin görme ve işitme duyularına hitap edecek bir şekilde ses ve görüntüyü iletmek için yapılan planlamadır.

B-VİDEO GÖSTERİMİNDE DİKKAT EDİLECEK GENEL HUSUSLAR

Eğitim öğretimde video dersinin etkin bir biçimde kullanılması için, video dersi üç ana bölüm esas alınarak planlanmalıdır.

1.    Bölüm: Öğretmenin hazırlık bölümü:

2.    Bölüm:  İşleniş bölümü:

3.    Bölüm: Değerlendirme bölümü:

C-VİDEO DERSİ İŞLEME TEKNİKLERİ:

Video dersi işlerken genel olarak aşağıdaki teknikler kullanılmaktadır:

1- SESSİZ SEYRETME YÖNTEMİ
2- SESLİ FAKAT GÖRÜNTÜSÜZ SEYRETME YÖNTEMİ
3- TAHMİN YÖNTEMİ
4- AKSİ YÖNDE TAHMİN YAPMA YÖNTEMİ
5- EKSİK BIRAKILMIŞ CÜMLELER ( SÖZLER ) YÖNTEMİ
6- İZLEME-DİNLEME YÖNTEMİ

2.    KELİME ÖĞRETİMİ
Kelime Öğretiminde Kullanılabilecek Yöntem Ve Teknikler
a-    Kelimelerin Sunumu
•    Resimleri Kullanarak Anahtar Kelimeleri Tanıtma
•    Sen kelimeyi söyle. Öğrenci de resme bakarak söylenen kelimenin altındaki rakamı söylesin.
•    Öğretmen resimde yer alan numarayı söyler. Öğrenci de numaraya bakarak kelimeyi söyler.
•    Teker teker resimleri göster. Öğrenciden, gösterdiğiniz resmi ifade etmesini isteyiniz.
b-    Kelimelerin Pratiğinin Yapılması
•    Jest ve Mimikler Yoluyla Resmi Anlattırma
•    Bilen Oturur
•    Topu Al Cevabı Ver
•    Evet-Hayır
•    Resim-Kelime Eşleştirmesi
•    Resim Çizdirme
C-Takip Edilebilecek Aktiviteler
•    Göster ve Sor
•    Bak ve Yaz
•    Dinle ve Numarasını Yaz
•    Tekerleme Yöntemi
•    Doğru-Yanlış / Evet- Hayır
•    Adam Asmaca Oyunu
•    Dağınık Haldeki Harflerin Bir Araya Getirilmesiyle Anlamlı Kelimeler Oluşturma
•    Resimli Sözlük Yaptırma
•    Banko Sınav
•    Küçük Sınav

KELİME ÖĞRETİMİ

1.    Her öğrencinin,  yeni öğrendikleri kelimeleri yazabilecekleri bir sözlük defterlerinin olması istenmelidir.
2.    Öğrencilere sözlük aldırma ve sözlük kullanma alışkanlığını kazandırılmalıdır.
3.    Öğretilen kelimelere, öncelikle günlük hayatta kullanılan kelimelerden başlanmalıdır. Günlük hayatta pek kullanılmayan kelimelerle öğrencileri –özellikle küçük sınıfları- fazla meşgul etmemelidir. Şayet, okuma parçalarında bu tür kelimeler varsa, üzerinde fazla durulmamalı ve sınavlarda bu tür kelimelerden sorular sorulmamalıdır.
4.    Öğretilecek kelimelerin anlamları, sözle ifade edilemiyorsa jest ve mimiklerle bu kelimeleri anlatılmaya çalışılmalıdır. Kelime bir varlığı ifade ediyorsa onun kendisini veya resmini gösterme yoluna gidilmelidir.
5.    Şayet öğretilecek kelime bir iş, hareket veya oluşu karşılıyorsa bu fiil yapılmalı veya açıklanmalıdır. Mesela; “oturmak” fiili öğretilirken sandalyeye oturulmalı, “ağlamak” fiili öğretilirken ağlıyormuş gibi yapılmalı, “açmak” fiili öğretilirken bir kitap veya sınıfın kapısı açılmalıdır. Soyut bir kelime öğretiliyorsa tarif ve tasvir yoluyla açıklama yapılmalıdır.
6.    Bir kelime öğretilirken, varsa zıt anlamıyla beraber öğretilmelidir. Bu şekilde kelimelerin anlamı  daha kolay    kavranmakta ve daha kolay hatırlanmaktadır. Orta ve yüksek seviyelerde ise kelimeleri eş anlamlarıyla açıklayarak vermeye çalışılmalıdır.
7.    Öğrencilere, kelimenin anlamı zaruret olmadıkça öğrencinin ana dilinde verilmemelidir. Bunun yerine, kelimeyi Türkçe açıklama ve öğrencinin anlaması sağlanma yolu tercih edilmelidir. Buna bağlı olarak öğrencilere Türkçe–Türkçe sözlük kullandırılmalı; imtihanlarda sorulan kelime ve deyimlerin açıklaması Türkçe istenmeli.
8.    Üst sınıflarda kelimenin anlamı öğrencilere cümle içindeki kullanımına bakarak  sezdirilmeye çalışılmalıdır, her kelime için sözlüğe bakmaya gerek olmadığı, metnin gelişinden kelime anlamının çıkarılabileceği izah edilmelidir.
9.    Üst sınıflarda öğretilecek kelime, birleşik ya da türemiş bir kelime ise tahlil edilmeli, o kökten başka kelimeler türetilmelidir.
10.    Öğretilen bir kelimenin unutulmaması ve günlük konuşmalarda kullanılması devamlılığa bağlıdır. Bir kelimenin şuurlu olarak kelime dağarcığına yerleştirilmesi aralıklı ve uygun zamanlarda yapılacak tekrarlarla mümkün olacaktır. Bunun için sonraki derslerde daha önce öğretilen kelimeleri hatırlatma, tekrar etme çalışmaları yapılmalıdır.
11.    Öğrencilere öğretilen kelimeler, bazen ek çalışmalar yapılmadığından sadece belleklerde kalmakta ve konuşma anlamında gün yüzüne çıkmamaktadır. Dil eğitimlerinde amaç, kelime öğretmekle birlikte, bir taraftan da öğretilen kelimelerin kullanılmasını sağlamaktır.  Öğretilen kelimelerin kullanılması ve aktif hale gelmesi için,
12.    Okuma parçaları okunurken telaffuz ve tonlamaya dikkat edilmelidir. Öğrencilerin yaptığı hataları tatlı bir dille, öğrencinin cesaretini kırmadan ve onu incitmeden anında düzeltmek gerekir. Ama her hatanın düzeltilmesinin öğrencinin cesaretini kırabileceği de göz ardı edilmemeli, çok önemli hataların düzeltilmesine öncelik verilmelidir.

A- Kelimelerin sunumu

1.    Resimleri kullanarak anahtar kelimeleri tanıtma

Öğretmenin,  konuyla ilgili resimleri kullanarak kelimeleri tanıtması esasına dayanır. Sözgelimi, anlatılacak konunun meslekler olduğunu düşünelim. Öğretmen, meslekler konusunu anlatmadan önce bu konuyla ilgili resimler ve flaş kartlar bulur. Öğrencilere meslekleri, adlarını söyleyerek teker teker anlatır. Mesleklerin tanıtımından sonra öğrencilere, bu hangi meslek? Bu mesleğin adı nedir? Türünden surular sorarak, öğrencilerin bu meslekleri öğrenip öğrenmedikleri tespit edilir.

2.    Sen kelimeyi söyle. Öğrenci de resme bakarak söylenen kelimenin altındaki rakamı söylesin.
Birinci maddedeki aktivitenin pekiştirilmesi maksadıyla yapılan bir başka aktivitedir. Öğretmen, önceden belirlediği flaş kartları, öğrencilerin rakamları görebileceği bir şekilde numaralandırır. Bu flaş kartları sırayla bir panoya yerleştirir. Daha sonra panoya yerleştirdiği bu resimlerden herhangi birinin adını söyler. Öğrenciler ise, adını işittikleri kelimenin resmini panodan bulup, bu resmin altında olan rakamı öğretmene söylerler. Bu yolla öğretmen, öğrencilerden kaçının adı söylenen kelimenin resmini bulup bulamadıklarını görecektir.

3.    Öğretmen resimde yer alan numarayı söyler. Öğrenci de numaraya bakarak kelimeyi syler.

Yukarıdaki yöntemin uygulanış olarak tersidir. Öğretmen, resimlerin altındaki numarayı söylerken, öğrencilerden resimde yer alan kelimeyi ifade etmelerini ve adını söylemelerini ister. Sözgelimi, öğretmen yukarıda verilen resimlerden bisikleti seçerek bisikletin sağ alt köşesinde bulunan 3 rakamını söyler. Öğrenciler de 3 numaralı resmi bulup yani bisikleti bulup adını ifade ederler. Böylece, resimler yoluyla kelimelerin tekrarı yapılmış olur.

4.    Teker teker resimleri göster. Öğrenciden, gösterdiğiniz resmi ifade etmesini isteyiniz.
Bu aşamada öğretmen, ilk üç aktivitenin amacına ne denli ulaşıp ulaşmadığını kontrol eder. Öğretmen, öğrencilere, elindeki resimleri sırayla göstererek bu resimlerin adını ifade etmelerini ister. Yukarıda ifade edilen bu aktiviteler, resimlerle ifade edilmiş her türlü kavramın öğretilmesinde kullanılabilir.

B- Kelimelerin pratiğinin yapılması

Bu bölümde, öğrencilere daha önce öğretilen kelimeleri tekrar etmek ve pekiştirmek maksadıyla yapılabilecek etkinlikler yazılmıştır.

1.    Jest ve mimikler yoluyla resmi anlattırma:

Öğretmen, öğrencilerden birine, elindeki resimlerden birini gösterir. Öğrenciden, bu resmi arkadaşlarına vücut diliyle yani jest ve mimikleriyle anlatmasını söyler. Öğrenci, arkadaşlarına resimdeki kelimeyi hareketlerle konuşmadan anlatır. Bu etkinlik, öğrencilerin kelimeyi bulmasıyla sona erer ve aynı şekilde devam ettirilebilir.

2.    Bilen oturur:

Öğretmen elindeki resim sayısınca öğrenciyi ayağa ya da tahtaya kaldırır. ( Burada ayağa kaldırmak vaktin kullanılması açısından daha uygundur.) Bu öğrencilere elindeki resimleri dağıtır. Bu resimler, öğrencilerin daha önce öğrenmiş olduğu kelimelerle ilgili resimlerdir. Daha sonra öğrencilerden, ellerindeki resimlerin adını söylemelerini ister. Resmi doğru şekilde tanımlayan öğrenci oturur. Bilemeyen öğrenciye diğer öğrenciler yardım eder. Böylece, öğrencilere daha önce öğretilmiş kelimelerin tekrarı yapılmış olur.

3.    Topu al cevabı ver:

Sınıftaki öğrencileri etkin kılma adına yapılabilecek uygulamalardan biridir. Öğretmen, derse konu olan kelimelerden birisini söyleyerek herhangi bir öğrenciye küçük bir top atar. (Top atılacak öğrenci, sınıfta dersten kopmak üzere olan öğrencilerden biri olabilir.) Topu alan öğrenci, kelimenin anlamını söyleyip bir başka kelime söyledikten sonra topu bir başka öğrenciye atar. Bu aktivite, öğretmenin inisiyatifinde 5 dakikayı geçmemek üzere planlanmalıdır. Sınıf içinde gürültüye sebep olabilecek bir etkinlik olduğundan dolayı öğretmenin kontrolü oldukça önemlidir.

4.    Evet-Hayır:

Öğretmen, elindeki resimlerden herhangi birisini seçtiği bir öğrenciye verir. Diğer öğrenciler, cevabı evet ya da hayır olabilecek sorular sorarak resmi bulmaya çalışırlar. Öğrencilerin soru sorma yönünü geliştirdiği için önemlidir.
Sözgelimi, “Meslek midir?”, “Büroda mı çalışır?” türünden sorular yoluyla öğrenciler, arkadaşlarının elindeki resmi bulmaya çalışır.

5.    Resim-kelime eşleştirmesi:
Öğretmen, elindeki resimleri ve bu resimlerin isimlerini karışık bir şekilde panoya yerleştir. Öğrencilerden, her resmin karşısına, bu resme ait kelimeyi yerleştirmelerini ister.

6.    Resim çizdirme:

C-Takip edilebilecek aktiviteler

1.    Göster ve sor:
2.    Bak ve yaz:
3.    Dinle ve numarasını yaz:
4.    Tekerleme yöntemi:
5.    Doğru-yanlış / Evet- Hayır
6.    Adam asmaca oyunu:
7.    Dağınık haldeki harflerin bir araya getirilmesiyle anlamlı kelimeler oluşturma.
8.    Resimli sözlük yaptırma:
9.    Banko sınav:
10.    Küçük sınav:

3.    DİL BİLGİSİ DERSLERİ

4.    METİN İNCELEMESİ

5.    KOMPOZİSYON DERSİ
•    Üzerinde  çalışma yapılabilecek başlıca kompozisyon çeşitleri  şunlardır:

a-    Hikaye etme
b-    Tasvir, karakter tasvirleri
c-    Gezi
d-    Skeç
e-    Tiyatro, dramatizasyon
f-    Rapor
g-    Özet
h-    Açıklama
i-    Mülakat
j-    Mektup
k-    Tartışma
l-    Makale
m-    Deneme
n-    Tenkit ve Tahlil
o-    Konferans
p-    Günlük

Kompozisyon yazarken düşülebilecek hatalar:

•    Yapılmayan, okunmayan, görülmeyen şeylerden bahsetmemeli. (Mesela; çocuk eski edebiyatı incelemediğine göre, “Eski edebiyatı tetkik ettiğimiz zaman…” dememelidir.)
•     Kompozisyon, bir konu üzerine şahsi düşüncelerin ifadesidir. Bunun için “Ben düşünüyorum, bana göre” gibi sözlere gerek yoktur.
•    Bir sözün manasını aynı anlama gelen kelimelerle tekrar etmemelidir.
•    Lüzumsuz bağlaç ve edatlar kullanılmamalı, uzun bileşik cümleler yerine kısa ama sağlam ve doğru cümleler tercih edilmelidir.
•    Soyut kelimeler yerine somutları kullanılmalı. Mesela; “iyi çocuk” deyip geçiştirilmemeli, yapılan iyilik ne ise o anlatılmalı.   
•    Lüzumsuz, manaya bir şey ilave etmeyen sıfatlar kullanılmamalı.
•    Hazır, basmakalıp ifadelerden kaçınmalı.
•    Yazıyı yazdıktan sonra bir kere de yüksek sesle okumalı. Çünkü, gözün görmediğini kulak yakalayabilir. Böylece atlanılmış kelimeler, eksik kalmış cümleler ve anlatım bozukluklarının farkına varılır. Belli durak yerlerine nokta, virgül, noktalı virgül gibi işaretler konmamış ise farkına varılır ve düzeltilir. Aynı şekilde cümlelerin çok uzun veya çok kısa olduğu, monotonluğu, hep aynı tarzda başlaması veya bitmesi de fark edilir.
•    Aynı tip cümleleri arka arkaya tekrar etmemeli, çünkü cümlelerde çeşitlilik ve dinamiklik olması lazımdır.
•    Yazmak için herkes bildiği ve sevdiği konuyu seçmelidir. Aynı konuyu başkaları da yazabileceği için, herkes kendi yazısının en iyi olmasına çalışmalıdır.
•    Yazı kendisini az çok orijinal yapacak hususiyete sahip olmalı. Bu, yazının, yazanın kendisine ait olması demektir.
•    Herkesin bildiği güzel bir olayı, rivayeti kullanıyorsanız, bunu farklı bir şekilde takdim etmek gerekir. Ya farklı bir ders, farklı bir sonuç için kullanmalı; ya da değişik bir şekilde sunmalı..
•    Ahlaki nasihatlerin basmakalıp, günlük ifade şekillerini almamalı, hiç bir zaman herhangi bir hususta kendinizin başkalarından daha iyi olduğu tesirini, açık veya gizli surette meydana getirmemelisiniz. (İşte arkadaşlar buna göre siz de şöyle yapın, böyle yapın gibi şeyler söylenmemeli.)
•    Kaba ve yakışıksız ifadeler kullanmamalı, suni bir hava, süs ve sahte tavırlar içine girmemeli.
•    Birinci hedef, bilhassa ilk yıllarda, doğru yazma ve konuşmaya karşı bir alaka ve heves uyandırma olmalıdır. İkincisi rahat, akıcı konuşma ve yazma olmalıdır.
•    Dil yanlışları üzerinde fazla durmak çocuğun zihnini konudan uzaklaştırır, dil üzerine çevirir. Bunun için ilk umumi hedef çok yazdırmak olmalıdır. Öğrenci yanlış yapınca telaşlanmamalı. Yazmaya karşı canlı bir arzu meydana getirdikten sonra yazının vasfını yükseltmek ikinci hedef olmalıdır.
•    Konu birliği olmalı. Öğrenciye “Bu nokta konu ile alakalı mı?” diye sormak ve tartışmak faydalı olabilir.

6.    MÜZİKLİ EĞİTİM
Müziğin etkili olarak kullanılması için öğretmen aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir:

1.    Konuya uygun olacak bir parça seçmelidir.
2.    Seçtiği müzik parçası, öğreteceği parçaya uygunluk arz etmelidir. Sözgelimi, geniş zamanı anlatıyorsa, öğrenciye sunacağı parça geniş zamanlı fiillerin geçtiği bir parça olmalıdır.
3.    Parça, öğrencinin seviyesine uygun olmalıdır.
4.    Parça, öğrencinin anlayabileceği (kelimeleri yakalayabileceği) bir ritimde olup ne çok hareketli ne de çok yavaş olmalıdır.

5.    Parçayı seslendiren şarkıcının diksiyonunun düzgün olmasına dikkat edilmelidir.
6.    Müzik parçası anlaşılır olmalıdır.
7.    Müzik parçasının amacına ulaşıp ulaşmadığına dair bir değerlendirme sınavı yapılmalıdır.

7.    DİKTE

8.      SORU HAZIRLAMA VE SORU ÇEŞİTLERİ

9.    MÜNAZARA

10.     KİTAP OKUTMA
Kitap Okuma Raporu

•    Öğrenci ders kitapları
•    Alıştırma kitapları
•    Kaynak kitaplar
•    Masal ve öykü kitapları
•    Bilmece kitapları
•    Resimli ansiklopediler
•    İmla kılavuzu
•    Sözlükler (seviye seviye)
•    Test kitapları
•    Dergiler
•    Şiir antolojileri

11.    DUVAR GAZETELERİ, OKUL DERGİ VE GAZETELERİ
Duvar Gazetesi ve Dergi Çıkarılırken Dikkat Edilmesi Gereken Bazı Hususlar

12.    DİL ÖĞRETİMİNDE OYUN
a-    Kelime Öğretiminde Kullanılabilecek Oyunlar
•    Kelime Türetme Oyunu
•    Serbest Çağrışım Oyunu
•    Baş Harfleri Birleştir Oyunu
•    Aşağı- Yukarı Oyunu
•    Hangi Harf Ne Yapmış Oyunu

b-    Öğrencilerin Pratik Konuşma Ve Becerilerini Geliştirmede Kullanılabilecek Oyunlar
•    Sesli Sinema Oyunu
•    Nazlı’nın Kedisi Oyunu
•    Resmi Anlat Oyunu
•    Zaman Makinesi Oyunu
•    Rüya Adası Oyunu

c-    Öğrencilerin Telaffuzlarını Doğru Kullanma Becerilerini Geliştirmede Kullanılabilecek Oyunlar
•    Son Harf Oyunu
•    Kulaktan Kulağa Oyunu
•    Tekerleme

d-    Diğer Oyunlar
•    Sözcük Türlerinin Öğretilmesi
•    Komşuna Mesaj Gönder
•    Atasözlerini Bir Araya Getirme
•    Meslekler
•    Bilen Oturur

DİL ÖĞRETİMİNDE KULLANILABİLECEK BELLİ BAŞLI OYUNLAR

Dil öğretiminde kullanılabilecek birçok oyun vardır. Bu kitapta, öğretmenlere belli konularda fikir vermesi düşünüldüğünden, oyunlara açıklayıcı olası babından sadece bir kaç belirgin örnek verilecektir.

Kelime öğretiminde kullanılabilecek oyunlar

Kelime türetme oyunu:
Serbest çağrışım oyunu:
Baş harfleri birleştir oyunu:
Aşağı- yukarı oyunu:
Hangi harf ne yapmış oyunu:

Öğretmen, öncelikle öğrencilere bir besin adı söyler. Öğrenciler, kendilerine söylenen besin isminde geçen harflerle ilgili başlayan fiillerin kullanıldığı cümleler kurarlar. Sözgelimi öğretmenin öğrencilere verdiği kelime PORTAKAL olsun. Öğrenciler PORTAKAL kelimesinden yola çıkarak:

P, portakalı pazarlamış,
O, portakalla oynamış,
R, portakalı razı etmiş,
T, portakalı teslim etmiş,
A, portakalı almış,
K, portakalı kesmiş
A, portakala ağlamış
L, portakala laf atmış, türünden cümleler kurarlar.

Öğrencilerin pratik konuşma ve becerilerini geliştirmede kullanılabilecek oyunlar:

Sesli sinema oyunu:
Nazlı’nın kedisi oyunu:
Resmi anlat oyunu:
Zaman makinesi oyunu:
Rüya adası oyunu:
Son harf oyunu:
Kulaktan kulağa oyunu:
Tekerleme:

13.    MÜNAZARA
Münazara ile ilgili dikkat edilmesi gereken temel hususlar:

•    Münazara konusu önceden belirlenip duyurulmalıdır.
•    Münazaranın ne zaman yapılacağına ilişkin bilgilendirmeler yapılmalıdır.
•    Münazaraya katılacak ekipleri oluşturan kişilerin özelliklerine dikkat edilmelidir. ( Hitabet, güzel konuşma, araştırmacı yön vb.)
•    Münazaraya katılacak ekiplerdeki öğrenci sayısının üçü geçmemesine dikkat edilmelidir.
•    Münazara süresine dikkat edilmelidir. Süre 1 saat ile 1,5 saat arasında değişebilir.
•    Münazaraya katılan gruptaki öğrencilerin konuşma süresi, öğrencilerin seviyesi ve sınıf durumları göz önüne alınarak belirlenmelidir. Söz gelimi, üst sınıflar için (lise ve üstü) gruptaki öğrencilerin süresi 10’ar dakika olarak belirlenirken, alt sınıf öğrencileri için bu süre 3-5 dakika arasında belirlenebilir.
•    Seçilen münazara konularını, öğrencilerin akıl yürütmelerini sağlamalarına imkan veren, onları ilgilendiren ve dikkatini çeken, öğrencilerin konuşmalarını sağlayacak konulardan olmalıdır.
•    Münazara konularının, öğrencilere faydalı olabilecek konulardan seçilmesi daha uygun ve de akılcı olacaktır.
•    Münazara konusu hakkında, dinleyicilerin münazaranın muhtevasını anlayabilecek kadar ön bilgileri olmalıdır. Ki böylelikle dinledikleri münazaradaki karşı tezleri daha iyi değerlendirme ve mukayese imkânı bulabilsinler.
•    Münazara için bir jüri seçilmelidir. Seçilen bu jürinin, münazaraya konu olabilecek tezleri değerlendirebilecek bilgiye sahip olmaları göz ardı edilmemelidir.
•    Öğretmen, münazaranın sağlıklı yapılması adına, münazara konularının duyurulmasından münazaranı yapılmasına ve de neticelendirilmesine kadarki olan süreçte etkin rol oynamalıdır.

14.    DERS DIŞI TÜRKÇE ÖĞRETİM FAALİYETLERİ
Türkçe öğretiminde ders dışında yapılabileceklerden bazıları şunlardan ibarettir:

1-    Türkçe öğretmeni her zaman her yerde öğrenciyle Türkçe konuşmalıdır. Bu, öğrenciyi Türkçe konuşmaya zorlayacak ve öğrenci pratik yapmış olacaktır.
2-    Öğrencilerin aktif olarak katkıda bulundukları, hatta zamanla tamamen kendilerinin planlayıp hazırladıkları duvar gazetesi çıkartmak. Mümkünse yukarı sınıf1arın katkısıyla el gazeteleri ya da küçük dergiler çıkarmak. Bu gazetelerin öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi verimi artıracaktır.
3-    Öğrencilere, öğrenim seviyeleri dikkate alınarak roman, hikâye, masal ve fıkra kitaplarının organizeli bir şekilde dağıtım ve takibinin yapılması. Gerektiğinde kısa özetlerin istenmesi. Bu faaliyette dikkat edilmesi gereken nokta verilen kitabın öğrencinin seviyesine uygun olmasıdır. Bu noktada yapılacak hata öğrencinin okuma isteğini kıracak, hatta kendine olan güvenin kaybolmasına sebep olabilecektir. Öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmasında öğretmenin, öğrencilerin psikolojisine, zevklerine, ilgilerine ve dildeki seviyelerine uygun vereceği kitapların büyük etkisinin olacağı hiç hatırdan çıkarılmamalıdır.
4-    Başka derslerde, değişik sebeplerle meydana gelen boş derslerde ve başka uygun zamanlarda öğrencilere Türkçe film, yarışma ve ilgi çekici programların kopya edilerek izletilmesi. Böylece öğrencinin öğrendiklerinin günlük hayatta nasıl kullanıldığını görmesi sağlayacaktır ve telaffuzunun düzeltilmesi yolunda bir adım atılmış olacaktır.
5-     Uydu antenlerinden faydalanarak Türkçe filmler, yarışma programları, belgesel film ve başka ilgi çekici programların kopya edilerek öğrencilere izletilmesi. Bu tip videokasetlerinin ve tiyatro kasetlerinin kopya edilerek, öğrencilerin evlerinde faydalanmaları için onlara verilmesi.
6-    Türkçe müsabakalar düzenlemek. Türkçe şiir yazma, şiir okuma yarışması, kompozisyon yarışması, bilgi yarışması, kitap okuma yarışması vs… düzenlemek. Böylece öğrencilerin edindikleri, sahip oldukları bilgileri kullanarak konuşma ve yazı yazma becerileri geliştirilip yazma alışkanlığı edinmeleri sağlanır.
7-    Öğrencilerin yazmış oldukları güzel şiir, kompozisyon ve başka yazıların sergilenmesi. Bunun1a öğrenciler teşvik edilir. Yeni ürünler vermesi sağlanır.
8-    Kompozisyon ve imtihan kağıtlarının mümkün olduğu ölçüde öğrencilerle bire bir okunması, incelenmesi. Özellikle kompozisyon ve dikteleri beraberce inceleyip öğrenciye hatalarının gösterilmesi, doğrusunun anlatılması çok güzel neticeler verecektir. Beş on derste kavratamadıklarımızı öğrencinin bir iki kâğıdını birlikte inceleyerek anlatabilir, kavratabiliriz.
9-    Özellik1e hazırlık sınıfı öğrencilerinden düşük not alan, arkadaşlarından geri kalan öğrencilere ek ders vermek. Onlarla ders dışında daha fazla ilgilenmek.
10-    Türkçe kulübü olarak bulunulan ülke ana dili ve İngilizce kulüpleriyle birlikte geceler, programlar düzenlemek. Bu programlarda Türkçe tiyatro, skeç, oyun ve yarışmalar yapmak. Türkçe şiir ve şarkılar ezberleterek bu programlarda okuyup söyletmek. Bu faaliyette öğrenci, Türkçenin incelik ve ayrıntılarıyla karşılaşacak, espri ve mizah yönünü hissederek güzelliğini anlayacaktır.
11-    Öğrencilerin şiir ve şarkı ezberlemesi için teşvik edilmesi, imkan hazırlanması.
12-    Kulüp öğrencileriyle tercüme ve aktarma çalışmaları yapılması, mesela bulunulan ülke dilinden Türkçeye Türkçeden bulunulan ülke diline şiir, hikâye, fıkra, tekerleme ve başka türde yazıların tercüme edilmesi.
13-    Araştırma ödevleri vererek Türkçe kaynak1arın, sözlüklerin incelenmesini sağlamak. Bununla öğrencilere araştırma yeteneği kazandırılarak Türk dili ürünlerini incelemesi sağlanır.
14-    Türkçe gazete ve dergilerden öğrencilerin istifade etmelerine imkân hazırlamak. Gazete ve dergileri kulüp odalarında (Türkçe odalarında) öğrencilerin hizmetine sunabiliriz. Duvar ve el gazeteleri, hazırlarken faydalanmalarını sağlayabiliriz.
15-    Yazıları Türkçe olacak karikatür yarışması düzenlemek. Bununla Türk dilinde espri, latife ve mizah yapma gücü geliştirilir. Türk dilinin estetiğini, inceliğini öğrencilerin sezmesi, sevmesi ve kullanması sağlanır.
16-    Geziler düzenleyerek öğrencilerin gezi süresince Türkçe konuşmalarını sağlamak. Böylece karşılaşılan yeni olay ve manzaralar üzerinde öğrenciler konuşturularak pratik yaptırılmış olur.

15.     ÖĞRETMEN

“HER ÖĞRETMEN BİR YOLDUR YOLCUYU VARACAĞI YERE ULAŞTIRAN.”
Hazırlayan:  AHMET AYDIN

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close